Numrat tregojnë një histori shqetësuese. Vetëm brenda një jave, thuhet se popullsia aktive e Filipineve ra nga 25 lojtarë në vetëm 9, një rënie prej 64 përqind.

Ku shkuan të tjerët?

Thashethemet janë përhapur në të gjithë komunitetin. Disa pretendojnë se kanë shkuar jashtë vendit në kërkim të mundësive më të mira. Të tjerë pëshpërisin mundësitë më të errëta, ndonse asnjë informacion i besueshëm nuk ka konfirmuar se çfarë ndodhi me ata që u zhdukën nga loja.

Tani për tani, askush nuk e di historinë e plotë.

Por ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është se ku shkuan lojtarët, por pse kaq shumë kanë humbur dëshirën për të qëndruar.

Është e vështirë të qëndrosh i përkushtuar ndaj një kombi kur nuk mund ta shohësh më në hartë. Krenaria kombëtare nuk mbahet vetëm me një emër. Lojtarëve u duhet diçka për të mbrojtur, diçka për të ndërtuar, dhe diku ata mund ta quajnë me krenari shtëpi.

Pa territor, edhe patriotizmi më i fortë mund të fillojë të venitet. Betejat humbin kuptimin e tyre. Premtimet e pavarësisë po bëhen të largëta. Dhe së fundi, prerja e drurëve çdo ditë mund të mos duket më e vlefshme.

Ku janë Filipinet tani?

Gjeografikisht, diku në Paqësor. Në zemrat e lojtarëve të mbetur, ndoshta ende gjallë. Por në hartën politike të Eklisiarit, prania e saj duket se është bërë pak më shumë se një kujtesë që po venitet.

Ashtu si gjurmët e këmbëve të lëna prapa në plazh, shenja e Filipineve mbetet për një moment. Pastaj arrijnë valët, duke larë atë që ishte dikur atje.

Nëntë mbeten atje ku ishin dikur njëzet e pesë.

Pyetja është nëse ata nëntë mund ta mbajnë kombin gjallë nëse, një ditë, Filipinet do të zhduken jo vetëm nga harta, por edhe nga kujtimet e atyre që dikur luftuan për të.

Sepse një komb nuk zhduket kur humbet tokën. Ndonjëherë, ajo zhduket kur njerëzit e saj nuk besojnë më se ka një arsye për t'u kthyer.